Ερευνητικές προκλήσεις

Το πλαίσιο λειτουργίας μίας ΜΚΟ και το ευρύτερο πλαίσιο δράσης της είναι αρκετά διαφορετικό από έναν κλασσικό οργανισμό ή επιχείρηση. Ειδικά οι ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών και του περιβάλλοντος βρίσκονται, ως οργανισμοί, αντιμέτωπες με τη διαχείριση μιας πολύπλοκης κατάστασης από άποψης διαχείρισης πόρων και ανθρωπίνου δυναμικού. Οι ΜΚΟ αντιμετωπίζουν ειδικά προβλήματα διαχείρισης, για παράδειγμα, ζητήματα στρατηγικού σχεδιασμού, αποτελεσματικής κατανομής του προϋπολογισμού, διαχείρισης διαδικασιών στελέχωσης, οργάνωσης της διοικητικής τους δομής κ. αλ.. Αντιμετωπίζουν επίσης προβλήματα στη διαχείριση των εξωτερικών τους σχέσεων όπως στις σχέσεις με την κυβέρνηση, τον ιδιωτικό τομέα, άλλες ΜΚΟ και πληθυσμό- στόχο τους. Η αποτελεσματικότητα των ΜΚΟ ως φορέων ανάπτυξης και αλλαγής εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την επιτυχή λύση αυτών των εσωτερικών και εξωτερικών προβλημάτων Διαχείρισης (Management).

Η μοναδικότητα των ΜΚΟ ως οργανισμών (τύπος και φύση του απασχολούμενου προσωπικού, νομική υπόσταση, πεδίο δράσης, οργανωτική δομή, πλαίσιο λειτουργίας) δεν επιτρέπει την αυτούσια εφαρμογή των κλασσικών μεθόδων της Διαχείρισης Έργου (Project Management) ή Διαχείρισης Οργανισμών (Operational Management). Η εφαρμογή όμως προσαρμοσμένων μεθόδων πιθανώς να έλυνε τα οργανωτικά τους προβλήματα και για αυτό η σύγχρονη βιβλιογραφία αντιμετωπίζει σχετικά ευνοϊκά την εφαρμογή μεθόδων διαχείρισης που χρησιμοποιούνται στις επιχειρήσεις.

H διεθνής εμπειρία έχει αναγνωρίσει έναν αριθμό από κοινά προβλήματα στη λειτουργία των ΜΚΟ ως οργανισμών, προβλήματα τα οποία οδηγούν σε αδυναμίες και μειωμένη απόδοση.
Συνοπτικά αυτά είναι:
1. Μειωμένη ικανότητα αποτελεσματικής διαχείρισης οικονομικών πόρων,
2. Απουσία μηχανισμών αξιολόγησης δράσεων και άρα σημαντικών δυνατοτήτων βελτίωσης,
3. Έλλειψη καναλιών πρόσβασης σε εξειδικευμένη γνώση σχετικά με την οργάνωση και διαχείριση πόρων.

Η διεθνής βιβλιογραφία είναι σχετικά περιορισμένη σε αυτό τον τομέα. Αξίζει να αναφερθεί η προσπάθεια στα πλαίσια του έργου APOPLOU - Code of Values, Organization, Conduct and Practice που εκτελέστηκε το 2008 με στόχο την εισαγωγή σύγχρονων τεχνικών Management στις ΜΚΟ. Το πρόγραμμα EQUAL έχει επίσης χρηματοδοτήσει σχετικές προσπάθειες όπως το έργο NGO Perspective ενώ προσπάθειες σχεδιασμού σχετικών πράξεων κατάρτισης έχουν χρηματοδοτηθεί από το πρόγραμμα Leonardo Da Vinci (π.χ το έργο ΜΟSE).

Η ελληνική επιστημονική βιβλιογραφία είναι σχετικά περιορισμένη, επίσης, με λίγες μόνο αναφορές σε θεωρητικά μοντέλα για την αντιμετώπιση των οργανωτικών και διαχειριστικών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι ελληνικές ΜΚΟ ή προβλήματα που αντιμετωπίζει ο τομέας των κοινωνικών υπηρεσιών. Δημόσιες συζητήσειςβρίσκονται επίσης σε εξέλιξη σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως ιστολόγια και ιστοσελίδες στο Facebook.