Διαχείριση Γνώσης

Η χρησιμότητα της Διοίκησης Γνώσης στις MKO

Διατυπώνουμε την υπόθεση ότι οι ΜΚΟ λειτουργούν προσεγγστικά όπως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Πολλά από τα συμπεράσματα τα οποία θα εξαχθούν παρακάτω αφορούν μικρούς οργανισμούς και άρα κατά προσέγγιση, και τις ΜΚΟ.
Σύμφωνα με έρευνες δύο είναι οι βασικοί άξονες που κατευθύνουν τους μικρούς οργανισμούς προς τη διοίκηση γνώσης.
A) Η προοπτική "έλξης" (“pull” perspective) και
Β) η προοπτική "ώθησης" (“push” perspective)

Η προοπτική "έλξης"

Η προοπτική «έλξης» (“pull” respective) αναφέρεται στις βελτιώσεις που μπορεί να προκληθούν, οι οποίες μάλιστα είναι εξαιρετικά σημαντικές για την ύπαρξη και πορεία των μικρών οργανισμών. Τα πιο σημαντικά οφέλη της διοίκησης γνώσης μεταξύ άλλων είναι η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας καθώς και η αποδοτικότητα. Επίσης είναι η λήψη αποφάσεων, η οργανωσιακή μάθηση, η καινοτομία, η ανταπόκριση στις ανάγκες των πελατών και τέλος η διάχυση γνώσης. Συνοψίζοντας λοιπόν, καταλήγουμε πως όλα τα παραπάνω έχουν ως αποτέλεσμα την βελτίωση και τη δημιουργία αξίας.

Η προοπτική "ώθησης"

Η προοπτική «ώθησης» (“push” perspective) αναφέρεται στους εξωτερικούς παράγοντες που ωθούν τις ΜΚΟ προς τη διοίκηση γνώσης. Ο πιο σημαντικός, είναι ο συνεχής «ανταγωνισμός» υπό την έννοια της κατακόρυφης αύξησης των κοινωνικών αναγκών, ο οποίος αυξάνεται με ταχύτατους ρυθμούς. Αλλά και η παγκοσμιοποίηση μαζί με την απελευθέρωση της αγοράς δημιουργούν ένα «παγκόσμιο χωριό», μέσα από το οποίο ο «ανταγωνισμός» ευδοκιμεί πολύ περισσότερο.

Λαμβάνοντας λοιπόν υπ’ όψιν όλα τα παραπάνω, καταλήγουμε ότι η γνώση αποτελεί την κινητήριο δύναμη για την συνέχεια και επιβίωση όλων των ΜΚΟ. Ωστόσο, είναι αρκετά περιορισμένοι οι διαθέσιμοι πόροι για αυτές, αλλά έχουν ένα άυλο περιουσιακό στοιχείο, όπως είναι η γνώση, είναι ανεκτίμητης αξίας και με τη σωστή διαχείριση μπορεί να φανεί εξαιρετικά χρήσιμο και πολυτιμότερο από οποιοδήποτε κεφάλαιο, εξοπλισμό κτλ. στοιχεία δηλαδή που χαρακτηρίζουν τις μεγάλες επιχειρήσεις.

Η Διοίκηση της Γνώσης σε έναν οργανισμό

Η γνώση είναι ένας κρίσιμος πόρος σε κάθε οργανισμό, άρα και σε μία ΜΚΟ. Όσο περισσότερα ξέρει κανείς, τόσο καλύτερη απόδοση έχει. Η Διαχείριση Γνώσης ασχολείται με τη συστηματική, καθημερινή χρήση της Γνώσης στην επιχείρηση και την εφαρμογή της σε σημαντικές επιχειρηματικές δραστηριότητες .Η ΔΓ μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τα περισσότερα είδη επιχειρήσεων, αν και έχει πιο εμφανή αποτελέσματα σε εταιρίες σχετικά μεγάλες καθώς και σε εταιρίες έντασης τεχνολογίας ή γνώσης διότι επιλύει σε μεγάλο βαθμό αρκετά από τα προβλήματα που τυχόν αντιμετωπίζουν (Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης-ΕΤΕΚΑ).
Οι Chris και Geoff Colison Parcell περιγράφουν πέντε βασικές οργανωτικές «ικανότητες» υψηλής πρακτικής σημασίας τόσο για την διαχείριση της γνώσης όσο και για την οργανωτική πρωτοβουλία :
- Ανάπτυξη Στρατηγικής
- Τεχνικές Διαχείρισης
- Μηχανισμοί Συνεργασίες
- Ανταλλαγή Γνώσεων και Εμπειριών
- Δέσμευση και Αποθήκευση της Γνώσης.

Τεχνικές Διοίκησης Γνώσης

Η τεχνική της πιο σημαντικής αλλαγής

The Most Significant Change (MSC) / η τεχνική της πιο σημαντικής αλλαγής είναι μια μορφή συμμετοχικής, παρακολούθησης και αξιολόγησης. Είναι συμμετοχική επειδή πολλοί απ αυτούς που λαμβάνουν μέρος στο έργο, συμμετέχουν τόσο στη λήψη αποφάσεων για τα είδη των αλλαγών τα οποία πρέπει να καταγραφούν, όσο και στην ανάλυση των δεδομένων. Πρόκειται για μία μορφή παρακολούθησης γιατί, συμβαίνει καθ όλη τη διάρκεια του κύκλου του προγράμματος και παρέχει πληροφορίες για να βοηθήσει τους ανθρώπους να το διαχειριστούν. Η MSC συμβάλλει στην αξιολόγηση, διότι παρέχει τα δεδομένα με τις επιπτώσεις, αλλά και τα αποτελέσματα τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να βοηθήσουν στην αξιολόγηση της απόδοσης του προγράμματος στο σύνολό του.
Ουσιαστικά, η διαδικασία περιλαμβάνει :
- Τη συλλογή σημαντικών μεταβολών
- Ιστορίες που προέρχονται από το τοπικό επίπεδο καθώς και
- Τη συστηματική επιλογή των πιο σημαντικών από αυτά, από επιτροπές που ορίζουν ενδιαφερόμενους ή άτομα του προσωπικού. (Tools for Knowledge and Learning / Strategy Development)

Το σενάριο του οραματισμού

Είναι παρόμοιο με το σενάριο σχεδιασμού που χρησιμοποιεί η προηγούμενη τεχνική. Το σενάριο οραματισμού είναι μία συλλογική άσκηση, αλλά μπορεί επίσης να προσαρμοστεί και να χρησιμοποιηθεί σε διάφορες άλλες δραστηριότητες επικοινωνίας. Ο κύριος στόχος είναι να καταστεί αντιληπτό το πρόβλημα και η λύση του. Ακολουθώντας την πανάρχαια συμβουλή επικοινωνίας : « δείξε και μη λες».
Οι συλλογικές ασκήσεις οραματισμού πραγματοποιούνται σε μία ομάδα προκειμένου να καθορίσουν και να συμβάλουν στην επίτευξη μιας επιθυμίας στο μέλλον. Οι ασκήσεις οραματισμού χρησιμοποιούνται τακτικά με στρατηγικό σχεδιασμό και επιτρέπουν στους συμμετέχοντες να δημιουργήσουν εικόνες που μπορεί να βοηθήσουν στην καθοδήγηση της αλλαγής σε έναν οργανισμό. Το αποτέλεσμα μιας άσκησης οραματισμού είναι ένα μεσο-μακροπρόθεσμο σχέδιο, γενικά με τρία έως πέντε χρόνια ορίζοντα. Οι ασκήσεις οραματισμού παρέχουν επίσης ένα πλαίσιο και μια στρατηγική για την επίτευξη του οράματος. Εναλλακτικά, ορισμένα εργαλεία οραματισμού μπορεί να χρησιμοποιηθούν για να προωθήσουν τη σκέψη και να ενθαρρύνουν τη συζήτηση για μελλοντική χρήση των πόρων και των επιλογών προγραμματισμού, χωρίς την ανάγκη να δημιουργήσουμε ένα έγγραφο με προσανατολισμό το μέλλον.

Η μέθοδος Ανάλυσης Κοινωνικών Δικτύων

Ανάλυση Κοινωνικών Δικτύων/ Social Network Analysis (SNA): Είναι μία ερευνητική τεχνική που εστιάζει στον εντοπισμό και στη σύγκριση των σχέσεων εντός και μεταξύ των ατόμων, των ομάδων και των συστημάτων, έτσι ώστε να μοντελοποιήσουν τις πραγματικές αλληλεπιδράσεις στο επίκεντρο των διαδικασιών της οργανωτικής γνώσης και μάθησης. Εκτιμώντας το οργανόγραμμα βλέπουμε τις επίσημες σχέσεις της λειτουργίας και της ευθύνης, η SNA αποσκοπεί στο να φωτίσει άτυπες σχέσεις : « ποιος ξέρει ποιόν» και «ποιος μοιράζεται με ποιόν». Αυτό επιτρέπει στους ηγέτες να απεικονίσουν και να κατανοήσουν τις διάφορες σχέσεις που διευκολύνουν ή εμποδίζουν την ανταλλαγή γνώσεων.